پایگاه اطلاع رسانی فانوس | ایران قصد حذف عربستان را ندارد

سفیر ایران در کویت

ایران قصد حذف عربستان را ندارد

سرویس سیاسی - سفیر ایران در کویت گفت: ما هم قصد حذف عربستان را نداریم اما اگر عربستان فکر می‌کند که از گفت‌وگو متضرر می‌شود به خود او بازمی‌گردد ولی ما معتقدیم همه از گفت‌وگو سود می‌برند

به گزارش گروه سیاسی فانوس، علیرضا عنایتی، سفیر ایران در کویت، گفت وگویی با روزنامه اعتماد داشته است که در ادامه متن کامل آن را می خوانید:

در سفر وزیر امور خارجه کویت به تهران و همچنین سفر رییس‌جمهور به کویت چه رایزنی‌هایی برای گفت‌وگو با کشورهای عربی صورت گرفت؟ آیا در این رایزنی‌ها، چارچوبی برای گفت‌وگو هم میان طرفین مشخص شد؟

پاسخ به شما را از یک امر نمادین شروع می‌کنم. جشن‌های میهنی ایران اسلامی به مناسبت پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و دهه فجر از ابتدای ماه فوریه تا روز پیروزی انقلاب در ٢٢ بهمن ماه آغاز می‌شود. کویت هم از اوایل فوریه به مناسبت ٢٥ و ٢٦ این ماه که روز استقلال و آزادسازی است، جشن‌های مفصلی را تدارک می‌بیند. در ماه فوریه که در کویت باشی، احساس می‌کنی که در ایران هستی. فوریه یک امر نمادینی است که ایران و کویت را در خود جمع کرده است. اما عناصر مهم‌تری از این امر نمادین، دو کشور را به هم مربوط می‌کند.

اما در رابطه با این سوال، می‌خواهم به یک بنیاد کاری بپردازم. این بنیاد کاری که همان اهمیت بخشیدن به گفت‌وگو است مهم‌تر از برخی جزییات است. ایران و کویت رویکرد مشترکی نسبت به عنصر گفت‌وگو و همکاری دارند. بخشی از این موضوع، منبعث از جوهره سیاست خارجی کویت و رفتار سیاسی و منطقه‌ای این کشور است. بخشی دیگر هم به خاطر اهمیت ایران است. ایران و کویت از لحاظ تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی با هم ارتباط دیرینه‌ای دارند. ایران نیز به نوبه خود عمیقا به عنصر گفت‌وگو باور دارد و معتقد است هرگونه رفتار منطقه‌ای با گفت‌وگو قابلیت پذیرش و موفقیت دارد. جوهر سیاست و رفتار ایران و کویت بر انجام گفت‌وگو مبتنی بر همکاری و همیاری استوار است.

در این قالب، اعزام وزیر امور خارجه کویت به ایران برای تاکید بر عنصر گفت‌وگو در مسائل منطقه‌ای صورت می‌گیرد. ایران از رویکرد مبتنی بر گفت‌وگو و همکاری استقبال می‌کند. این مطلبی است که به صورت مکرر از سوی ایران اعلام شده است و اکنون نیز از این رویکرد حمایت می‌کند. سفر جناب آقای دکتر روحانی به دو کشور حساس منطقه نیز برای اعلام حسن‌همکاری ایران با همسایگان و برای تقویت همین ایده است. معلوم است که ما در مراحل آغازین هستیم. باید این اقدامات ادامه یابد تا بتوان بنیاد همکاری منطقه‌ای مستحکمی را گذاشت.

شورای همکاری خلیج فارس در یک سال گذشته رویکردهای تندی علیه ایران داشت و دادن پیام به ایران، تفاوت عمده‌ای با رویکرد پیشین این شورا دارد. چه دلایلی موجب شد تا شورا به این رویکرد جدید متمایل بشود؟ و تا چه اندازه دادن پیام به ایران را می‌توان نشانه‌ای از نرم شدن این شورا نسبت به ایران دانست؟

منطقه ما در دریای متلاطمی از بحران غوطه می‌خورد. وضعیت این منطقه بسیار اسفناک است. تروریسم و خشونت و جنگ و تجاوز در این منطقه بیداد می‌کند. ریشه‌های مالی و سیاسی و فکری تروریسم نیز از همین منطقه تغذیه می‌کنند. هزینه سرسام‌آور جنگ‌های ظالمانه، هدف توسعه و پیشرفت را از منطقه سلب کرده است. خلیج فارس متاسفانه در چهار دهه، چهار جنگ را تجربه کرده است. نخستین جنگ، تجاوز به ایران بود و الان هم یمن. تجاوز اساسا محکوم است. جنگ و خشونت هم راهی برای غلبه نیست. هر آغازگر جنگی، نادم می‌شود. بهتر است که به‌جای کوبیدن بر طبل جنگ به میدان صلح قدم گذاشت و راه گفت‌وگو را برگزید. نه تنها هزینه‌های جنگی به منطقه تحمیل شده است بلکه درآمدهای کشورها هم در مقایسه با سالیان قبل به زیر نصف تقلیل یافته و کشورهای منطقه با کسری بودجه مواجه شده‌اند. همین شرایطی که برشمردیم، ممکن است کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس را به اتخاذ رویکرد جدید منطقه‌ای سوق داده باشد. معلوم است که ایران برخلاف آنچه گفته می‌شود، جزیی از راه‌حل است و توانسته سیل تروریسم و تکفیری‌گری را سد کند و نقش مهمی در صلح و ثبات منطقه ایفا کند.

در حالی که کویت می‌گوید نمایندگی اعضای شورای همکاری برای گفت‌وگو با ایران را برعهده دارد اما برخی می‌گویند که رویکرد برخی کشورهای عضو شورای همکاری مانند عربستان نشان می‌دهد که تمامی اعضای این شورا همدل و موافق با این پیام و آن گفت‌وگو نیستند. تا چه اندازه دیگر کشورهای عضو شورای همکاری برای گفت‌وگو با ایران موافق هستند و نظرشان آن چیزی است که در پیام امیر کویت آمده است؟

اصولا برای موفقیت گفت‌وگو باید یک کار دسته‌جمعی صورت گیرد. عربستان هم جزو شورای همکاری است. اگر قرار باشد شورای همکاری و ایران با هم کار کنند، عربستان نمی‌تواند مستثنی باشد. از نگاه ایران، هیچ کشوری محذوف نیست. ما هم قصد حذف عربستان را نداریم اما اگر عربستان فکر می‌کند که از گفت‌وگو متضرر می‌شود به خود او بازمی‌گردد ولی ما معتقدیم همه از گفت‌وگو سود می‌برند. اخیرا مطالبی از قول وزیر امور خارجه عربستان در گفت‌وگو با وزیر امور خارجه ایتالیا نقل شد که عربستان از نامه امیر کویت حمایت می‌کند. ما امیدواریم این رویکرد جدید شورا، از سوی همه کشورها حمایت و دنبال شود. اما و اگرهای این موضوع زیاد است ولی مهم آن است که ما هم‌اینک در برابر یک علامت متفاوت قرار گرفته‌ایم. این علامت ما را به سمت گفت‌وگو هدایت می‌کند و ما نیز در همین سمت به پیش می‌رویم.

در شرایطی که سران و مسوولان برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس حملات تندی را به ایران داشته‌اند، فکر می‌کنید تا چه اندازه می‌توان به انجام گفت‌وگوهای منطقه‌ای میان ایران و کشورهای عربی این منطقه امیدوار بود؟ فکر می‌کنید در شرایط کنونی تا چه اندازه تشکیل مجمع گفت‌وگوهای منطقه‌ای قابلیت اجرایی شدن دارد؟

علی‌الاصول ما با دو محیط متفاوت مواجه هستیم؛ محیط تنش و خشونت و محیط همکاری و گفت‌وگو. این دو محیط الزامات و مقتضیات خود را دارد. محیط قبلی و تا حدی فعلی ما محیط اول است. همکاری عمیق سیاسی، امنیتی، تجاری، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی در این محیط بسیار سخت و کند به پیش می‌رود. ایران‌هراسی و طایفه‌گری در مرحله اوج خود قرار دارد و اگر غفلت شود قومیت‌گرایی هم بدان افزوده می‌شود. ما اکنون قرار است وارد محیط جدیدی شویم. در محیط جدید نیازمند ادبیات جدید هستیم. گفت‌وگو در محیط آرام موجب نزدیکی دیدگاه‌ها و رفع سوءفهم‌ها و افزایش ظرفیت‌های همگرایانه می‌شود. اگر می‌خواهیم گفت‌وگو کنیم باید با اظهارات خود بستر گفت‌وگو را فراهم کنیم و آن را قوام بخشیم. تناقض در گفتار هم نشانه مطلوبی برای پیشبرد ایده گفت‌وگو نیست. حالا باید دید هر کشوری در کدام محیط قرار دارد. نمی‌توان در اندیشه محیط دوم بود ولی ادبیات محیط اول را یدک کشید. به نظر من سخن گفتن از مجمع گفت‌وگوهای منطقه‌ای به عنوان یک نهاد سازمان‌یافته هنوز زود است. ما الان باید گفت‌وگو را آغاز کنیم و به پیش ببریم. چنین مجمعی می‌تواند نتیجه گفت‌وگوهای ثمربخش باشد نه آغازگر گفت‌وگو.

تا چه اندازه اظهارات تند مقامات برخی کشورهای عربی را می‌توان به نشانه‌ای از تلاش آن کشورها برای منصرف ساختن ایران برای گفت‌وگو ارزیابی کرد؟

ایران را نمی‌توان از این ایده منصرف کرد. ما همواره بر عنصر گفت‌وگو تاکید داشته‌ایم و در همین مسیر هم حرکت می‌کنیم. برخی اظهارات ناصواب هم برای انصراف ایران نیست. این بدان علت است که برخی همچنان در محیط گذشته و تنش‌آفرین سیر می‌کنند. با وجود اینکه بنا بر ورود به فضای جدید است ولی گویا سخنان تند و تنش‌زا در ادبیات آنان نهادینه شده است.

در گفت‌وگوهای اولیه میان ایران و کویت جهت انجام گفت‌وگوهای منطقه، درخصوص چه موضوعاتی توافق شده است؟ آیا در این گفت‌وگوها در رابطه با موضوعاتی نظیر پایان بحران در سوریه، یمن و عراق نیز گفت‌وگو خواهد شد؟

موضوع اصلی این دیدارها تاکید بر عنصر گفت‌وگو و همکاری مشترک کشورهای منطقه برای حفظ امنیت و ثبات منطقه است. البته جدای از این مطلب، مواضع ما کاملا روشن است. ما از دولت عراق و اقدامات آن در مبارزه با تروریسم عمیقا حمایت می‌کنیم. در سوریه بر راه‌حل سیاسی برای پایان دادن به این وضعیت تاکید داریم و نقش موثر خود را نیز ایفا می‌کنیم. از گفت‌وگوهای یمنی یمنی هم که از سوی سازمان ملل دنبال می‌شود و بیش از دو ماه هم در کویت برگزار شد حمایت می‌کنیم. این مواضع صریح و راهبرد سیاسی ما است.

رسانه‌های عربی ادعا کرده‌اند که رییس‌جمهور در سفر کویت به مسوولان عربی گفته است ایران آماده گفت‌وگویی بدون پیش‌شرط با کشورهای عربی است. با این وجود، افرادی مانند عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان بارها مطرح می‌کنند که لازمه رابطه خوب میان تهران و ریاض، خروج ایران از کشورهای منطقه‌ است. تا چه اندازه فکر می‌کنید که عربستان حاضر است از شرط‌های خود برای ایران برای انجام گفت‌وگو عقب‌نشینی کند؟

گفت‌وگو و همکاری یک مسوولیت مشترک است. برای موفقیت گفت‌وگو و پیشبرد همکاری و توسعه مناسبات همه باید سهم مشترک داشته باشند. ما نمی‌خواهیم و نباید برای دیگران تعیین تکلیف کنیم. ما با اظهارات رسانه‌ای هم نمی‌خواهیم به پیش برویم. آنچه مهم است تلاش برای ورود به محیط جدید مبتنی بر همکاری است. آنچه موجبات همکاری را فراهم می‌کند باید تقویت شود. برای تحقق یک کار جمعی، هم نگاه مشترک لازم است، هم اقدام مشترک و هم مسوولیت مشترک. لازمه گفت‌وگو همین است. ما نباید گفت‌وگو را با گفت و شنود خلط کنیم.

روز دوشنبه امیر کویت، راهی عمان شد. گفته می‌شود از جمله دستورکارهای سفر وی به عمان، رایزنی با پادشاه عمان درباره کاهش تنش‌ها میان ایران و عربستان و تسهیل گفت‌وگو میان ایران و شورای همکاری خلیج فارس بوده است. فکر می‌کنید که در شرایطی که تنش‌ها میان ایران و عربستان پایانی نداشته است، امکان انجام این کار ممکن است؟ آیا کویتی‌ها از این توان برخوردار هستند که بتوانند سعودی‌ها را به گفت‌وگو با تهران قانع بکنند؟

من از دستورکار امیر کویت و مذاکرات کویت و عمان چیزی نمی‌دانم. ولی می‌دانم کویت و عمان دیدگاه‌های تفاهم‌آمیز و ملایم سیاسی نسبت به مسائل منطقه دارند. سابقه این دو کشور هم نشانگر آن است که به دنبال رفع تنش و تقویت عنصر گفت‌وگو در مسائل منطقه هستند. سفر امیر کویت به سلطنت عمان با مختصات مشترک دو کشور حتما مهم است و روند گفت‌وگوهای منطقه‌ای و تنش‌زدا را تقویت می‌کند. ایران هم از هر اقدامی در جهت کاهش تشنجات منطقه‌ای حمایت می‌کند و به دنبال تنش با عربستان هم نیست. نمی‌توان گفت آنچه بین ایران و عربستان است، بی‌پایان است. باید تلاش کرد به این وضعیت پایان داد. ایران از این بابت مقصر نیست. جمهوری اسلامی ایران همواره گفته است که دست دوستی‌اش به سوی همگان دراز است. حالا اگر دستی، این دست را فشرد اهلا و سهلا.

به نظر می‌آید که امریکا درصدد ایجاد یک ائتلاف از کشورهای منطقه برای تحت فشار قرار دادن ایران است. فکر می‌کنید توسعه مناسبات با کویت تا چه اندازه می‌تواند موجب شود تا دیگر کشورهای عربی با این رویکرد امریکا همراه نشوند؟

من از منظر امریکا صحبت نمی‌کنم. اما در منطقه بعید می‌دانم ائتلافی ایجاد شود. ائتلاف منطقه‌ای با هدف تشنج‌آفرینی مغایر پیام دوستی و همکاری کشورهای منطقه است. منطقه، ظرفیت بحران جدیدی را ندارد. در صورت وجود بحران، همه متضرر می‌شوند. هم‌اکنون کشورهای منطقه هزینه بالای بحران منطقه را نمی‌توانند نادیده بگیرند. نمی‌توان به فکر بحران دیگر بود مگر اینکه قرار بر انتحار باشد. کویت در دوران رییس‌جمهور سابق امریکا نیز در جهت کاهش تنش حرکت می‌کرد. هم‌اینک هم در ظرفیت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای خود بر همین مبنا حرکت می‌کند. فکر می‌کنیم تلاش‌های کویت در جهت تقویت خط گفت‌وگو مهم است.

در روزهای گذشته شاهد حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای در خلیج فارس مانند بریتانیا بوده‌ایم. از سویی، چندی پیش پایگاه نظامی ناتو در کویت تاسیس شد. ایران مخالف حضور این کشورها و ناتو در منطقه است و معتقد است که امنیت در منطقه در قالب همکاری میان کشورها به دست می‌آید. تا چه اندازه حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای مانند امریکا و بریتانیا می‌تواند راه گفت‌وگو میان کشورهای عربی با ایران را با دشواری روبه‌رو سازد؟

طبیعتا ورود قدرت‌های فرامنطقه‌ای برای تامین منافع خود آنها است، نه برای تامین امنیت منطقه. منطقه برای تامین امنیت خود باید به کشورهای منطقه متکی باشد و آنها می‌توانند امنیت منطقه را بدون دخالت خارجی حفظ کنند. لکن منطقه خلیج فارس هیچگاه از اهداف قدرت‌های خارجی دور نبوده و در نتیجه با مشکلات جدی هم مواجه بوده است. اما ناتو در کویت پایگاهی ندارد بلکه دفتر منطقه‌ای ناتو در کویت افتتاح شد که در چارچوب برنامه‌ای به نام ابتکار استانبول حرکت می‌کند. دبیر شورای امنیت کویت هم چندی قبل طی مصاحبه‌ای گفت این دفتر برای مواجهه ناتو با ایران نیست.

/انتهای پیام/

لینک سریع

#

تبلیغات