پایگاه خبری فانوس | خبری تحلیلی اجتماعی فرهنگی سیاسی | وجود 3 میلیون هکتار کانون بحرانی در کشور

ریزگردها چه بر سر سلامتی ما می‌آورد؟

وجود 3 میلیون هکتار کانون بحرانی در کشور

سرویس اجتماعی - در مورد آلودگی هوا و اثرات آن تا به حال حرف و حدیث‌های زیادی گفته شده است این که یکی از مهم‌ترین مشکلات کلانشهرها، حجم بالای خودروهاست که آلاینده‌های خطرناکی مثل سرب تولید می‌کنند که علاوه بر آثار زیانباری که بر سلامت جسمی افراد دارد، احتمال ابتلا به سرطان و سقط جنین را افزایش می‌دهد و سلامت روانی افراد را هم تهدید می‌کنند.

به گزارش گروه اجتماعی فانوس، اثرات سرب به حدی زیادی است که حتی بر عملکرد سیستم عصبی تاثیر منفی می‌گذارد و باعث بروز سردردهای شدید بویژه در بیماران مبتلا به میگرن و کم شدن قدرت حافظه می‌شود و.....اما به نظر می‌رسد، وضع آلودگی هوا امسال به مراتب بدتر از سال‌های قبل باشد.

بر اساس پیش‌بینی‌ها امسال کاهش بارش‌ها و همچنین تشدید وارونگی هوا خسارت‌های جانی و مالی که به مردم در کلانشهرها به ویژه تهران وارد می‌کند هشت برابر خواهد بود. از این رو نمایندگان مجلس شورای اسلامی دیروز بررسی لایحه اصلاح قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا را در اولویت بررسی قرار دادند و گفتند، گردوغبار یا همان ریزگردها هم معضلی است که به آلودگی هوا اضافه شده است.

اما در این گزارش می‌خواهیم ببینیم گردوغبار یا همان ریزگردها چه بر سر سلامتی ما می‌آورند؟

علاوه بر آلودگی هوا که هر روزه آن را فرو می‌بلعیم، معضل گردو غبار یا همان ریزگردها هم به آن اضافه شده است. کارشناسان می‌گویند: سالانه حدود 50 هزار هکتار بیابانزایی در کشور رخ می‌دهد و حدود 3 میلیون هکتار کانون‌های بحرانی در کشور وجود دارد که منشاء این ریزگردهاست و ده‌ها سال زمان برای مهار آن وقت نیاز است. اما حالا که حل این معضل هنوز از اولویت‌ها نیست، بد نیست حداقل بدانیم چه بر سر سلامتی ما می‌آورد.

ریه‌ها سپر بلای گردوغبار

اولین بخشی که از گردوغبار صدمه می‌بیند، ریه‌هاست. در هر دقیقه 5تا6 لیتر هوا وارد شش‌ها می‌شود. بنابراین زمانی که هوا آلوده باشد، یا حاوی ریزگرد و گردوغبار، هوا همراه این ذرات درون ریه‌ها می‌رود که ساده‌ترین  مشکلی که ایجاد می‌کند، تشدید حملات تنفسی و آسم است.

ذرات گردوغبار از نظر اندازه کاملا متفاوت هستند و از ذرات درشت (غیرقابل تنفس) تا ریز ( قابل تنفس) طبقه بندی می‌شوند. ذرات درشت گردوغبار حداکثر می‌توانند به داخل بینی، دهان و حلق راه پیدا کنند. اما ذرات ریز می‌توانند به اعماق بیشتر و نواحی حساس مجرای تنفسی و ریه نفوذ کنند.

ذرات ریزتر اثرات نسبتاً مهمی بر سلامت انسان می‌گذارند. بیشتر ذراتی که در پدیده گردوغبار حضور دارند از نوع درشت یا غیرقابل تنفس هستند و تهدید جدی برای سلامت مردم ایجاد نمی‌کنند. ولی ممکن است در افرادی که سابقه بیماری‌های تنفسی دارند، مانند مبتلایان به آسم و آمفیزم مشکلاتی ایجاد کنند.

تحریک چشم‌ها

ریزگردها یکی از مهم‌ترین آلاینده‌های هوا هستند که در شرایط باد و طوفان می‌توانند به چشم‌ها آسیب برسانند. ریزگردها با تنفس، به راحتی از طریق ریه جذب رگ‌های خونی می‌شوند و در طولانی مدت با رسوب در عروق چشم، کیفیت خون‌رسانی به این عضو حساس و مهم را کم می‌کنند.

متداول‌ترین نشانه‌های آن تحریک چشم‌هاست. گردوغبار و آلودگی هوا علاوه بر سوزش و سرخی چشم باعث خشکی چشم و حتی قوز قرنیه هم  می‌شود.

بر اثر مخلوط شدن اشک چشم با ذرات معلق، این مواد به عنوان ماده حساسیت‌زا عمل می‌کنند و موجب التهابات حساسیتی چشم می‌شوند. این واکنش‌ها به صورت سرخی و سوزش چشم، اشک ریزش و احساس جسم خارجی در چشم بروز می‌کند.

غبارهای سرطان‌زا

بخشی از ریزگردها مربوط به آلایندگی کارخانه‌هاست که تنفس مداوم آن باعث بروز تومورهای بدخیم یا انواع سرطان می‌شود. مهم‌ترین بیماری که در اثر تنفس مداوم گردوغبار ایجاد می‌شود، "سیلیکوزیس" است. این بیماری می‌تواند چندین سال بدون علامت بماند و تنها از طریق عکس و رادیوگرافی ریه دیده شود. غبار سیلیس در دسته سرطان‌زاها قرار دارد که با تنفس وارد ریه‌ها می‌شود و بر روی بافت ریه تشکیل زخم می‌کند. مهمترین عامل ایجاد غبارهای سیلیس کارخانه‌های سیمان هستند.

ارتباط گردوغبار با روماتیسم

یک مطالعه جدید در مجله طب نانو نشان داده ارتباط مشخصی بین قرار گرفتن در معرض ذرات ریز و بروز بیماری روماتیسم مفصلی و دیگر بیماری‌های نقص سیستم ایمنی وجود دارد.

ذرات غبار در مکانیسم پروتئین‌های بدن اخلال ایجاد می‌کنند و به همین علت توسط سلول‌های ایمنی بدن نابود می‌شوند. این روند موجب حمله سلول‌های دفاعی بدن به بافت‌های خودی و در نتیجه بروز بیماری‌های خود ایمنی مانند روماتیسم مفصلی می‌شود.

چه بکنیم؟

بهترین راه برای کم کردن اثرات زیانبار گردوغبار رعایت توصیه‌های تغذیه‌ای است. زیرا در شرایط آلودگی هوا همه آسیب پذیرند. کارشناسان تغذیه مواردی را توصیه کرده‌اند که به آن اشاره می‌کنیم.

مصرف لبنیات کم چرب

مصرف روزانه شیر و مواد لبنی عوارض ناشی از آلودگی هوا را بر دستگاه گوارش کاهش می‌دهد، زیرا شیر به دلیل دارا بودن فسفر، منیزیم و کلسیم خنثی کننده سموم بوده و همچنین دفع مواد آلاینده را تنظیم می‌کند.

مصرف آنتی اکسیدان‌ها

در حالت عادی سیستم دفاعی بدن سلول‌ها را از آسیب‌های بیرونی محافظت می‌کند اما عوامل مخرب محیطی آلودگی‌های محیط موجب می‌شوند بدن نتواند مبارزه کند، در نتیجه سلول‌های بدن توسط مخرب‌هایی نظیر رادیکال‌های آزاد تخریب می‌شود. در مقابل، آنتی‌اکسیدان‌ها مولکول‌هایی هستند که جلوی عمل رادیکال‌های آزاد را گرفته و مانع تخریب سلول‌های حیاتی بدن می‌شوند.

مصرف بیشتر آنتی‌اکسیدان‌ها زمینه‌ای را فراهم می‌کند که بدن به راحتی رادیکال‌های آزاد مضر را از بین ببرد.  ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مانند چای سبز، توت و موادی که ویتامین‌های E و C دارند، جلوی عمل رادیکال‌های آزاد (عوامل مخرب سلول‌ها) را می‌گیرد.

ماهی بخورید

رابطه مستقیمی بین ابتلا به آسم و گردوغبار و آلودگی هوا به ویژه در کودکان وجود دارد، به همین دلیل مصرف ماهی‌های روغنی که سرشار از اسیدهای چرب امگا۳ هستند، می‌تواند در کاهش تنگی نفس و آثار زیان بار ترکیبات التهاب‌آور مفید باشد. مصرف منظم ماهی‌های چرب نظیر ماهی آزاد و سالمون در تقویت و بهبود فعالیت دستگاه تنفسی موثر است.

سبزی و میوه فراموش نشود

در این شرایط لازم است میوه‌ها و سبزیجات تازه بیشتر مصرف شود. زیرا آنتی‌اکسیدان‌های (ترکیبات ضدسرطان) موجود در میوه‌ها و سبزیجات نقش حیاتی در سلامت ریه‌ها دارند. البته بهتر است میوه‌ها و سبزیجات خام مصرف شوند تا ویتامین‌های آن حفظ شود. 

در این میان سیب بیشترین تاثیر را بر دستگاه تنفسی دارد. مصرف ۵ عدد سیب در هفته می‌تواند آثار زیادی در عملکرد ریه‌ها داشته باشد. با مصرف این تعداد سیب، حجم ریه به میزان زیادی افزایش می‌یابد که بر بهبود فعالیت دستگاه تنفسی تأثیر دارد.

نوشیدن فراوان مایعات

نوشیدن مایعات به ویژه آب در شرایط آلودگی هوا نه‌ تنها موجب شست‌وشوی دستگاه گوارش می‌شود، بلکه عطش و خشکی دهان ناشی از گردوغبار و آلودگی هوا را از بین می‌برد. از سویی، با نوشیدن آب و فعالیت دستگاه گوارش، بخشی از آلودگی‌های وارد شده به بدن با ادرار دفع می‌شود.

تنقلات مضر ممنوع

مصرف تنقلات کم‌ارزش مانند چیپس، پفک و نوشابه‌های گازدار به دلیل ایجاد اختلال در جذب عناصر مفید بدن، می‌تواند آثار سوء آلودگی هوا را دو برابر کنند. سوسیس و کالباس به دلیل داشتن مواد افزودنی و نگهدارنده، علاوه بر این که به خودی خود مضر و سرطان‌زا هستند، برای افرادی که در معرض آلودگی هوای شهرها قرار دارند، به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شوند.
انتهای پیام/

 

لینک سریع

#

تبلیغات